Jak staro\u017cytni Grecy wyobra\u017cali sobie \u015bwiat ? Poszukiwanie wiadomo\u015bci o pocz\u0105tkach \u015bwiata wg Hellen\u00f3w okaza\u0142o si\u0119 dobr\u0105 sposobno\u015bci\u0105 do przypomnienia znaczenia mitologicznych frazeologizm\u00f3w. Uczniowie szko\u0142y podstawowej i bran\u017cowej przekonali si\u0119, \u017ce jest ich wiele, a ka\u017cdorazowo kryj\u0105 w sobie jakie\u015b przes\u0142anie.
\nDla przypomnienia, frazeologizmy to utrwalone po\u0142\u0105czenia wyraz\u00f3w pochodz\u0105ce z greckich mit\u00f3w, kt\u00f3re przenikn\u0119\u0142y do j\u0119zyka potocznego, nabieraj\u0105c nowych obrazowych znacze\u0144.<\/p>\n
I tak, np. pi\u0119ta Achillesowa<\/u><\/strong> to nic innego tylko s\u0142aby punkt, czyja\u015b s\u0142aba strona w nawi\u0105zaniu do Achillesa, kt\u00f3rego matka-Tetyda, chc\u0105c zapewni\u0107 nie\u015bmiertelno\u015b\u0107, trzyma\u0142a za pi\u0119t\u0119, zanurzaj\u0105c w rzece Styks. Ten frazeologizm jest dla nas nader \u0142askawy, a zarazem uczy tolerancji i wyrozumia\u0142o\u015bci, bo kt\u00f3\u017c nie ma jakiej\u015b s\u0142abo\u015bci, kt\u00f3ra wymaga\u0142aby naprawy, zmiany, korekty, czy po prostu akceptacji.<\/p>\n Puszka Pandory<\/u><\/strong> to \u017ar\u00f3d\u0142o nieko\u0144cz\u0105cych si\u0119 nieszcz\u0119\u015b\u0107, a wszystko za spraw\u0105 nieposkromnionej ciekawo\u015bci \u017cony Epimeteusza- Pandory. Wprawdzie ciekawo\u015b\u0107 to podobno pierwszy krok do piek\u0142a, a cho\u0107 nam do niego niepr\u0119dko, ka\u017cdy jednak pewn\u0105 jej doz\u0119 w sobie ma, co warto poskromi\u0107\u2026<\/p>\n Stajnia Augiasza<\/u><\/strong> oznacza wielki ba\u0142agan, nieporz\u0105dek, co uczniowie odnosili zar\u00f3wno do braku \u0142adu zewn\u0119trznego, jak i braku wewn\u0119trznej harmonii. Innymi s\u0142owy interpretacja tego\u017c frazeologizmu mia\u0142a sk\u0142oni\u0107 najwi\u0119kszych ba\u0142aganiarzy do oceny wyposa\u017cenia w\u0142asnego plecaka czy pokoju, b\u0105d\u017a uporz\u0105dkowania tego, co w g\u0142owie, w sercu, czyli przys\u0142owiowego remanentu, celem wyboru w\u0142a\u015bciwych priorytet\u00f3w w \u017cyciu.<\/p>\n Ikarowe loty<\/u><\/strong> u\u015bwiadomi\u0142y uczniom, \u017ce igranie ze szko\u0142\u0105, lekcewa\u017cenie obowi\u0105zku nauki to nader \u015bmia\u0142e dzia\u0142anie prowadz\u0105ce do rych\u0142ej katastrofy, kt\u00f3r\u0105 okaza\u0107 si\u0119 mo\u017ce brak promocji do nast\u0119pnej klasy. Maj\u0105c r\u00f3wnie\u017c na wzgl\u0119dzie szeroko poj\u0119te bezpiecze\u0144stwo, lot \u017c\u0105dnego brawury, nierozs\u0105dnego Ikara, by\u0142 przestrog\u0105 dla uczni\u00f3w, kt\u00f3rzy r\u00f3wnie cz\u0119sto post\u0119puj\u0105 na granicy ryzyka. Tu m\u0142odzie\u017c wymienia\u0142a r\u00f3\u017cne zagro\u017cenia, od niebezpiecznych u\u017cywek, czy nieszcz\u0119\u015bliwych wypadk\u00f3w podczas zabaw z powodu braku umiej\u0119tno\u015bci przewidywania, po mroczne pu\u0142apki Internetu.<\/p>\n Uczniowie zrozumieli, \u017ce ko\u0144 troja\u0144ski<\/u><\/strong> to nic innego, jak podst\u0119p, ukryte niebezpiecze\u0144stwo, kt\u00f3rym okaza\u0107 si\u0119 mo\u017ce osoba z sieci o nieszczerych intencjach, czy w\u0105tpliwa promocja- reklama, kt\u00f3ra kusi, a bywa zgubna.<\/p>\n Kto by pomy\u015bla\u0142, \u017ce matematyka przypomina\u0107 mo\u017ce drog\u0119 po nitce do k\u0142\u0119bka<\/u><\/strong>,<\/u> rozumian\u0105 jako stopniowe dochodzenie do prawdy lub rozwi\u0105zywanie problemu przy zachowaniu olimpijskiego spokoju<\/u> <\/strong>jako pewno\u015bci, \u017ce m\u0119ki Tantala<\/u> <\/strong>mamy ju\u017c za sob\u0105 i osi\u0105gn\u0119li\u015bmy co\u015b, co by\u0142o na wyci\u0105gni\u0119cie r\u0119ki. Jakkolwiek ni\u0107 Ariadny<\/u><\/strong> uto\u017csamiali uczniowie z pomoc\u0105 kolegi czy zbawiennej \u015bci\u0105gi podczas sprawdzianu, nie warto liczy\u0107 na cud, czyli na przys\u0142owiow\u0105 mann\u0119 z nieba<\/u>. Lekcja z frazeologizmami w roli g\u0142\u00f3wnej okaza\u0142a si\u0119 cennym \u017ar\u00f3d\u0142em walor\u00f3w wychowawczych, sk\u0142aniaj\u0105c uczni\u00f3w do autorefleksji\u2026<\/p>\n M\u0142odzie\u017c zgodnie przyzna\u0142a, \u017ce umiej\u0119tno\u015bci i wiedza teraz zdobyte pos\u0142u\u017c\u0105 jako r\u00f3g obfito\u015bci<\/u>,<\/strong> kt\u00f3ry pozwoli im spe\u0142nia\u0107 marzenia i realizowa\u0107 si\u0119 w doros\u0142ym \u017cyciu. Zatem nie warto uto\u017csamia\u0107 nauki szkolnej z w\u0119z\u0142em gordyjskim<\/u><\/strong>, jako trudnym problemem do rozwi\u0105zania i czu\u0107 si\u0119 jak mi\u0119dzy Scyll\u0105 a Charybd\u0105,<\/u> <\/strong>czyli w potrzasku, a jedynie przychodzi\u0107 na lekcje jak do arki Noego<\/u><\/strong>– miejsca azylu i bezpiecze\u0144stwa. W\u00f3wczas drako\u0144skie prawa<\/u> <\/strong>nie oka\u017c\u0105 si\u0119 surowe i bezwzgl\u0119dne, a przypomina\u0107 b\u0119d\u0105 regulamin uczniowski, wed\u0142ug kt\u00f3rego ucze\u0144 to dostojna persona, wcale nie non grata\u2026<\/p>\n Mo\u017ce na przerwie co niekt\u00f3rych trafi strza\u0142a Amora<\/u><\/strong>,<\/u> ale to ju\u017c zgodnie z przekonaniem, \u017ce ka\u017cda potwora znajdzie swojego amatora. A kto chce szcz\u0119\u015bliwie dobi\u0107 do przystani \u201ewakacje\u201d jako ziemi obiecanej<\/u> <\/strong>niech za przyk\u0142adem prometejskiego czynu<\/u><\/strong>, zamiast ognia wr\u0119czy rodzicom wyr\u00f3\u017cniaj\u0105ce \u015bwiadectwo, jako dow\u00f3d najwi\u0119kszego po\u015bwi\u0119cenia\u2026Tylko tym sposobem unikniemy syzyfowej pracy<\/u><\/strong>, gdy oka\u017ce si\u0119, \u017ce jest ju\u017c za p\u00f3\u017ano na popraw\u0119 z\u0142ych ocen. A do domu nie b\u0119dzie nam dane wraca\u0107 jako syn marnotrawny\u2026<\/u><\/strong><\/p>\n Podczas lekcji uczniowie kojarzyli frazeologizmy z ich parafraz\u0105 jako om\u00f3wieniem tre\u015bci oraz symbolem graficznym w formie ilustracji. W celu uwiarygodnienia uniwersalnego przes\u0142ania zwi\u0105zk\u00f3w frazeologicznych m\u0142odzie\u017c podawa\u0142a przyk\u0142ady sytuacji, postaw i zachowa\u0144 ludzi koresponduj\u0105cych z m\u0105dro\u015bci\u0105, jako nauk\u0105 w nich zawart\u0105.<\/p>\n Opracowanie i realizacja innowacji:<\/p>\n Edyta Pardo, Magdalena Janiak, Aleksandra Niedzielska-Walendykiewicz<\/p>\n\n\t\t
\n<\/strong>Z kolei, gdy podczas odpowiedzi ogarn\u0105 nas egipskie ciemno\u015bci<\/u><\/strong>, nie wolno wpada\u0107 w paniczny l\u0119k<\/u>, <\/strong>patrze\u0107 wzrokiem bazyliszka<\/u> <\/strong>na Bogu ducha winnego nauczyciela, <\/strong>ani zmienia\u0107 si\u0119 w s\u0142up soli<\/u><\/strong>, tylko chwyci\u0107 byka za rogi<\/u> <\/strong>i spr\u00f3bowa\u0107 m\u0105drze odpowiedzie\u0107.<\/p>\n